Zwiedzamy miasto

 

Naszą wędrówkę po Zduńskiej Woli rozpoczynamy od dworca PKS znajdującego się przy ulicy Juliusza. Stąd udajemy się do centrum miasta, czyli placu Wolności. Stał tu niegdyś ratusz miejski zburzony przez Niemców w czasie drugiej wojny światowej , w tym rejonie znajdowała się prawdopodobnie pierwotna osada ( miasto ) Czekaj ( w dawnych wiekach miejsca w pobliżu skrzyżowań ważnych szlaków zwano "Czekaj" do końca lat sześćdziesiątych XX w. przetrwało w naszym kraju 29 wsi i osiedli o tej nazwie).

W okresie ostatniej wojny pl. Wolności był miejscem zbiorowej egzekucji dokonanej przez hitlerowców. W rocznicę odzyskania niepodległości ( 11 listopada 1939r. ) pod murami znajdującego się tu ratusza rozstrzelano 6 Polaków. Zwłoki ich pochowano na miejscowym cmentarzu. 

W październiku 1947r. przeprowadzono ich ekshumację i przeniesiono ich do wspólnej mogiły ofiar ludobójstwa. Dla uczczenia pamięci rozstrzelanych z inicjatywy miejscowych rzemieślników w miejscu egzekucji umieszczono tablicę pamiątkową.

Plac Wolności jest dziś centralnym punktem miasta. Tu znajdują się liczne placówki usługowe , sklepy. Pod względem architektonicznym najciekawsza jest zabudowa pierzei południowej i wschodniej. Trudno się tu jednak dopatrzeć jednolitej koncepcji architektonicznej i bogatego wystroju kamieniczek charakterystycznej dla tego typu zabudowy w innych miastach. 

W pierzejach północnej i zachodniej znajdują się także parterowe domy. Na zachód od placu Wolności , przy wylocie z miasta kierunku Sieradza znajduje się stara dzielnica zwana przez mieszkańców "Trzy Korony".
Tu wznoszą się mury pierwszej w mieście fabryki mechanicznej należącej początkowo do Karola Strausa , a później Arleta. W zmodernizowanych halach znajduje się dziś oddział "Zwoltexu".

Między centrum miasta a "Trzema Koronami" wzdłuż ulicy sieradzkiej powstało nowoczesne osiedle mieszkaniowe "Zachód". Mówiąc o zachodniej części miasta nie można pominąć dwóch ważnych obiektów : cmentarza żydowskiego i młyna.
Pierwszy z nich założony został w latach trzydziestych ubiegłego stulecia. W okresie ostatniej wojny hitlerowcy dokonali tu licznych egzekucji. Obecnie kirkut w Zduńskiej Woli znajduje się w ruinie.
Młyn przy ulicy Sieradzkiej był pierwszym obiektem tego typu w Zduńskiej Woli. Należał on kiedyś do Okręgowego Spółdzielczego Stowarzyszenia Spożywców "Spólnota" , Powstałego w 1921r. z połączenia kilku spółdzielni Zduńskiej Woli , Zdun i Izabelowa.
W okresie międzywojennym tzw. Młyn spółkowy świadczył usługi rolnikom ze Zduńskiej Woli i okolicznych miejscowości. Obiekt ten czynny jest nadal i wchodzi w skład zespołu zduńskowolskich młynów. Bogate są tradycje zduńskowolskiego młynarstwa.
W XIX w. w samym mieście znajdowało się 13 wiatraków , dalszych kilkanaście pracowało w okolicy. Jak podaje prof. J. Śmiałkowski , w końcu tego stulecia w okolicy Zduńskiej Woli czynnych było prawie 60 wiatraków. Rósł w tym czasie popyt na zboże , w wyniku czego ceny były tu wyższe niż np. w Warszawie.
W mieście powstawały również młyny parowe , np. w dzielnicy zwanej Pastwiska ( kilka lat temu rozebrano komin , jedynym śladem istnienia tego obiektu w tym rejonie jest ... ul. Młynarska ) i przy ulicy Szadkowskiej.
Ponieważ w mieście było sporo doświadczonych młynarzy , zarówno u progu tego stulecia jak i obecnie wielu z nich pracuje w przemyśle młynarskim poza granicami Sieradzkiego. Obecnie w mieście czynne są 3 młyny: 2 przy ulicy Szadkowskiej i 1 przy ulicy Sieradzkiej.
Warto przy tej okazji wspomnieć , iż istniejący dziś zespół zduńskowolskich młynów , przygotowujący mąkę m.in. dla aglomeracji łódzkiej , wciągu doby przerabia ok. 300 ton zboża.

Wracając do pl. Wolności proponujemy obejrzeć gmach II Liceum Ogólnokształcącego im. Małgorzaty Fornalskiej wzniesiony w latach pięćdziesiątych przy ulicy Komisji Edukacji Narodowej.
Stad podziwiać można panoramę miasta. Przy ul. Sieradzkiej zatrzymajmy się przy budynku oznaczonym numerem 29. Od kilku lat znajduje się tu Państwowe Liceum Sztuk Plastycznych - jedna z dwóch szkół artystycznych w tym mieście.
Mury szkoły opuściło już sporo absolwentów , którzy znaleźli zatrudnienie m.in. w zakładach przemysłowych woj. sieradzkiego. Na uwagę zasługuje działalność uczniów i pedagogów tej szkoły na rzecz miasta przejawiająca się m.in. w opracowywaniu koncepcji rozwiązań plastycznych i urządzaniu wystaw.

Ulica Sieradzką dochodzimy ponownie do pl. Wolności i skręcamy w ulicę Kościelną. Niskie , parterowe lub piętrowe budynki pamiętają czasy dziewiętnastowiecznej prosperity miasta. Tu znajduje się stara apteka znanego w mieście działacza ( m.in. prezesował klubowi cyklistów ) - Jana Szaniawskiego. Wiele z tych domów pochodzi z początku XIX wieku ( nr 10 , 13 , 21 , 34 , 40 ). Do najciekawszych należy niewątpliwie budynek oznaczony numerem 13 , wzniesiony w stylu klasycystycznym z portykiem dwukolumnowym.
Przy tej samej ulicy znajduje się kościół pod Wezwaniem N.P. Marii. Pierwotnie w tym miejscu stała modrzewiowa świątynia wybudowana w 1782r. W drugiej połowie XIX w. wzniesiono nowy kościół parafialny ( 1872 - 1891 ).
Do najciekawszych zabytków znajdujących się w tej świątyni należy marmurowy ołtarz główny z XVII w. ( sprowadzony z katedry wrocławskiej ) oraz krucyfiks barokowy.
Naprzeciw kościoła , wgłębi plebani ( zbudowana w 1835r. ), w połowie sierpnia 1981r. wmurowano kamień węgielny pod Ośrodek Pamięci Błogosławionego Maksymiliana Kolbego , który urodził się w tym mieście.

Z ulicy Kościelnej wkraczamy w ul. Złotnickiego , zwaną niegdyś Belwederską. Większość znajdujących się tu parterowych , domów zajmowali tkacze. Uwadze zwiedzających polecamy m.in. drewniany dom oznaczony nr 16 , pochodzący z połowy XIX w. dwutraktowy , z mieszkalnym poddaszem , wzniesiony na wysokiej podmurówce.
Do najstarszych obiektów znajdujących się na tej ulicy należą domy oznaczone numerami: 3A , 4 , 6 , 8 , 10 , 13 , 15 , 16 , 18 , 20 , 22.
Przy ulicy Złotnickiego znajduje się tymczasowa siedziba Muzeum Historii Miasta Zduńskiej Woli , nieco dalej, w głębi parku (noszącego imię założyciela miasta ) w dawnym dworku Złotnickich mieści się siedziba administracyjnych władz miasta.
W okresie powojennym wspomniany dworek został całkowicie przebudowany i przystosowany do innych potrzeb. Przy tejże ulicy warto jeszcze zobaczyć budynek "Resursy" , w którym mieści się dziś Klub Międzyszkolny i Cech Rzemiosł Różnych.
Naprzeciwko "Resursy" na tzw. Górkach znajduje się dom , w którym w okresie międzywojennym mieściła się siedziba klasowych związków zawodowych i PPS. Na pobliskim placu odbywały się zbiórki uczestników udających się na manifestacje i wiece. Stad ruszały pochody pierwszomajowe.
W domu noszącym nr 13 (dziś Urząd Miasta) 1 kwietnia 1909 r. urodził się powieściopisarz i dramaturg Janusz Teodor Dybowski (zm. 28 V 1977r. w Warszawie ). W 1980r. dzięki staraniom Towarzystwa Przyjaciół Zduńskiej-Woli na ścianie budynku odsłonięto tablicę z portretem pisarza wykonanym w miedzianej blasze.
Nieco dalej znajduje się pokultowy obiekt braci marwitów , do niedawna opuszczony i chylący się ku upadkowi , w ostatnich latach wyremontowany i przeznaczony na siedzibę zduńskowolskiego hufca ZHP.

Gościmy

Odwiedza nas 52 gości oraz 0 użytkowników.

Odsłon artykułów:
338131